Hiç Doğurmamış Koyun Ne Denir? Hayatın Ortasında Kalan O Meşhur Soru
Erfood ziyaretçileri için hazırladığımız bu makalede “Hiç doğurmamış koyun ne denir” konusunu sade bir dille anlatıyoruz.
Bazı sorular vardır, insanın karşısına hiç beklemediği anda çıkar. Mesela geçen gün İzmir’de Kordon’da oturmuş çay içiyorum. Hava hafif rüzgârlı, martılar simit kapma peşinde, ben de “hayatta gerçekten ne yapıyorum” diye düşünürken arkadaşım bir anda döndü ve dedi ki:
— Oğlum, hiç doğurmamış koyun ne denir biliyor musun?
Bak şimdi… İnsan beyninin çalışma sistemi çok enteresan. KPSS’de çıkacak soruyu hatırlamazsın ama böyle absürt bir cümle bütün gün kafanda yankılanır. Çay elimde kaldı. Ben bir anda koyunların özel hayatını düşünmeye başladım.
“Acaba sürü içinde baskı görüyor mudur?”
“Diğer koyunlar ona laf sokuyor mudur?”
“Bayramlarda yalnız mı hissediyordur?”
İşte bu yüzden bazı sorular sadece soru değildir. İnsan ruhuna açılan küçük bir kapıdır.
Ve cevabı söyleyeyim: Hiç doğurmamış koyuna genellikle “toklu” denir. Ama işin içine yaş, gelişim durumu ve yöresel kullanım girince olay bizim apartman yöneticisi toplantıları gibi karmaşık hale geliyor.
Fakat dürüst olayım… Ben bu sorunun cevabından çok, bu sorunun neden ortaya çıktığını düşündüm.
Çünkü bizim millet durduk yere koyun doğum geçmişi sorgulamaz.
Hiç Doğurmamış Koyun Ne Denir Sorusunun Garip Şekilde Hayatımıza Girmesi
Türkiye’de bilgi çok tuhaf yerlerden gelir. Kimse sana oturup “Bugün küçükbaş hayvancılık terminolojisi çalışacağız” demez.
Bu bilgiler hep şöyle gelir:
- Kahvehanede okey dönerken
- Kurbanda amcanın yanında beklerken
- Köyde düğün sırasında plastik sandalyede otururken
- Ya da aile WhatsApp grubunda alakasız bir anda
Bizim ailede dayım vardır mesela. Her konuda fikri vardır. Adam hem ekonomi yorumluyor hem koyun psikolojisi biliyor. Bir gün mangal başında dedi ki:
— Gençler, hiç doğurmamış koyun ne denir biliyor musunuz?
Sanki üniversite final sorusu soruyor. Hepimiz sustuk. Çünkü yanlış cevap verirsen sana üç saat hayvancılık tarihi anlatacak.
Ben riske girdim:
— Bekâr koyun?
Dayım gözlüğün üstünden baktı.
— Oğlum bu hayvan, LinkedIn profili yok bunun.
İşte bazı utançlar insanın karakterini geliştiriyor.
Toklu Meselesi Neden Bu Kadar Karışıyor?
Şimdi işin teknik tarafına hafif girelim ama sıkıcı olmayacağım. Zaten okulda yeterince sıkıldık.
“Toklu” genellikle bir yaş civarındaki genç koyunlar için kullanılan bir terim. Henüz doğum yapmamış dişi koyunlar için halk arasında bu ifade kullanılabiliyor. Ama bazı bölgelerde farklı isimler de duyarsın.
Türkiye’de hayvancılık terminolojisi biraz mahalle lakapları gibi çalışıyor.
Bir yerde “şişek” derler.
Başka yerde “toklu” derler.
Bir yerde başka isim çıkar.
Bizim ülkede aynı yiyeceğe bile kırk isim veriliyor zaten.
Ege’de “gevrek”.
İstanbul’da “simit”.
Bir gün biri çıkıp “Hiç doğurmamış koyun ne denir?” yerine “Boyoz yememiş koyun ne denir?” dese daha az şaşırırım.
Koyunlar Üzerinden Kendi Hayatımı Sorgulamam
Benim şöyle kötü bir huyum var. Gereksiz şeyleri fazla düşünüyorum.
Normal insan bir bilgi öğrenir geçer.
Ben?
Gece 02.17’de tavana bakıyorum:
“Acaba sürüde hiç doğurmamış koyun kendini dışlanmış hissediyor mudur?”
Bak, bu normal değil.
Ama galiba bizim neslin problemi bu. Her şeyi kişiselleştiriyoruz. Koyunun bile duygusal yükünü taşıyoruz.
Bir ara düşündüm:
“Ben de sosyal ortamlarda biraz hiç doğurmamış koyun gibiyim.”
Çünkü herkes hayatını çözmüş gibi davranıyor.
Bir arkadaş kripto uzmanı olmuş.
Diğeri spor salonunda hayat koçu gibi dolaşıyor.
Bir başkası Bali’ye gitmiş, hindistan ceviziyle poz veriyor.
Ben?
Evde tost yaparken kaşarı yakmadan başarı hissi yaşamaya çalışıyorum.
İzmir’de Yaşayınca İnsan Daha Da Garipleşiyor
İzmir insanı rahat derler ya… Doğru ama o rahatlığın altında çok tuhaf bir kafa yapısı var.
Geçen Alsancak’ta bir kafede oturuyorum. Yan masada iki kişi ciddi ciddi şunu tartışıyordu:
— Kanka flamingoların aşk hayatı tek eşli mi?
Bak bu şehirde herkes biraz belgesel anlatıcısı olmuş.
O yüzden “Hiç doğurmamış koyun ne denir?” sorusu burada gayet normal karşılanıyor.
Kimse dönüp:
“Niye bunu düşünüyoruz?” demiyor.
Çünkü İzmir’de insanlar bilgiye değil muhabbete yatırım yapıyor.
Kurban Bayramı Travmaları ve Koyun Bilgisi
Türkiye’de koyun bilgisi edinmenin en hızlı yolu Kurban Bayramı’dır.
Çocukken beni hayvan pazarına götürürlerdi. Hayvanlardan korkmuyorum ama pazarlık yapan amcalardan korkuyordum.
Bir adam bağırıyor:
— Bu koç aslan gibi maşallah!
Ben hayvana bakıyorum. Hayatından bezmiş gibi duruyor.
Bir diğeri:
— Bunun eti lokum olur!
Hayvanın yüz ifadesi:
“Abi önümde konuşmayın ya.”
Ve mutlaka bir noktada koyun uzmanı biri ortaya çıkar.
Böyle hafif göbekli, eller arkada bağlı gezer.
Hayvana bakıp:
— Bu daha doğurmamış.
Abi nasıl anladın?
Hayvanın LinkedIn geçmişine mi baktın?
Gerçekten köy kültüründe insanlar inanılmaz detay biliyor. Ben kendi hayatımı çözememişim, adam koyunun yaşam döngüsünü analiz ediyor.
Koyunlarla İnsanların Ortak Özelliği
Şimdi biraz dürüst konuşalım.
İnsanlarla koyunların ortak noktası var:
Sürü psikolojisi.
Bir kişi bir şey yapınca herkes peşinden gidiyor.
Bir ara herkes kahveci açıyordu.
Sonra herkes podcast çekmeye başladı.
Şimdi herkes “minimal yaşam” anlatıyor ama evde altı tane kullanılmayan airfryer var.
Koyunlar da öyle değil mi zaten?
Bir tanesi gidiyor, diğerleri arkasından geliyor.
Geçen gün arkadaş grubunda biri pickleball oynamaya başladı. Bir hafta sonra hepimiz kort arıyorduk.
Ben hayatımda pickleball kelimesini ilk kez duymuştum.
İnsan bazen düşünüyor:
“Acaba biz daha organize koyunlar mıyız?”
Hiç Doğurmamış Koyun Ne Denir ve Google Aramaları
Bu sorunun internette bu kadar aranması da çok komik.
Düşünsene…
Bir insan gece yatmadan önce Google’a şunu yazıyor:
“Hiç doğurmamış koyun ne denir?”
Muhtemelen hayat bir yerde raydan çıkmış.
Ama güzel tarafı şu:
İnsan merak ettiği sürece canlı hissediyor.
Bazıları uzayı araştırıyor.
Bazıları ekonomi takip ediyor.
Bazıları da koyun terminolojisine giriyor.
Hepimiz farklı şekillerde hayata tutunuyoruz.
İç Sesimle Yaptığım Gereksiz Tartışmalar
Bazen kendi kendime konuşuyorum.
— Neden bu bilgiyi öğrenmek istiyorsun?
— Çünkü lazım olabilir.
— Nerede lazım olacak?
— Bilmiyorum ama olacak gibi hissediyorum.
Türk insanında böyle bir refleks var zaten.
Bir gün televizyonda yarışma çıkar.
Sunucu sorar:
“Hiç doğurmamış koyun ne denir?”
Ve sen milyonluk soruda koltuktan bağırırsın:
— TOKLU BE TOKLU!
Hayat bazen tamamen buna hazırlanmak olabilir.
Köyde Büyüyenlerle Şehirde Büyüyenlerin Farkı
Köyde büyüyen biri için bu bilgi ilkokul seviyesi.
Şehirde büyüyen bizler içinse mitolojik yaratık bilgisi gibi.
Ben ilk kez “şişek” kelimesini duyduğumda yeni çıkan enerji içeceği sandım.
Köyde yaşayan insanlar doğaya çok yakın. Biz şehirdekiler ise markette salatalığın paketli halini görünce doğal yaşam uzmanı kesiliyoruz.
Bir kere kamp yaptım diye kendimi Bear Grylls sanmıştım.
İki saat sonra sinekten kaçıp arabaya sığındım.
Koyunlardan Öğrendiğim Hayat Dersi
Bak şimdi garip gelecek ama koyunlardan alınacak ders var.
Hayat sürekli yarış değil.
Bazen sürüyle sakin sakin ilerlemek de yeterli.
Bizim nesil sürekli bir şey başarmaya çalışıyor.
Herkes aşırı motive.
Herkes “hustle culture” peşinde.
Ben geçen markete gidip indirimli yoğurt bulunca mutlu oldum.
Bu da başarıdır.
Belki de hiç doğurmamış koyun ne denir sorusunun altında bile bir dinginlik var.
Kimse koyuna:
— Hedeflerin ne?
— Beş yıllık planın var mı?
demiyor.
Hayvan çimende takılıyor.
Biz ise pazartesi sabahı Outlook maili görünce ruhumuzu teslim ediyoruz.
“Hiç doğurmamış koyun ne denir” konusunda merak ettiklerinizi bu yazımızda ele almaya çalıştık. Erfood okurları için daha fazlası yolda!
Sonuç: Hayat Bazen Gereksiz Bilgilerle Güzel
“Hiç doğurmamış koyun ne denir?” sorusu ilk bakışta gereksiz gelebilir.
Ama bence hayatı eğlenceli yapan tam da bu bilgiler.
Çünkü insan sadece büyük meselelerle yaşamıyor.
Arada saçma sorular da lazım.
Bazen gece arkadaş ortamında ortaya atılan absürt bir konu, bütün akşamın neşesi oluyor.
Ve dürüst olayım…
Ben bu sorunun cevabını öğrendikten sonra kendimi tuhaf şekilde daha donanımlı hissediyorum.
Muhtemelen hiçbir yerde işime yaramayacak.
Ama olur da bir gün Ege’de bir köy kahvesinde otururken konu açılırsa, çaydan bir yudum alıp sakin şekilde diyeceğim:
— Ona toklu deniyor.
Sonra herkes bana bakacak.
Ben de gizemli şekilde uzaklara dalacağım.
Çünkü bazı bilgiler sadece bilgi değildir.
Karizmadır.