Kategori: Makaleler

Islah Kaç Kez? İnsan Davranışını Değiştirmenin Psikolojik Sınırları İnsan davranışını anlamaya çalışırken zihnimde sürekli aynı soru beliriyor: Bir kişi gerçekten kaç kez “değişebilir”? Kaç kez yanlışını fark edip yeniden düzenleyebilir, kaç kez aynı döngüye geri döner? “Islah” kelimesi çoğu zaman dışarıdan dayatılan bir düzeltme sürecini çağrıştırsa da, psikoloji açısından bakıldığında bu süreç çok daha karmaşık bir içsel yeniden yapılanma hikâyesidir. İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal mekanizmaları merak eden biri olarak, özellikle şu soruya odaklanıyorum: Değişim bir defalık bir kırılma mı, yoksa tekrar eden bir öğrenme döngüsü mü? Güncel psikoloji literatürü, bu soruya net bir sayı vermekten çok, sürecin doğasını…

Kara Gün Bir Deyim midir? “Kara gün bir deyim midir?” sorusu kulağa basit gibi geliyor ama aslında dilin içindeki kültürel hafızaya dokunan bir mesele. Çünkü bazı kelimeler yalnızca sözlük anlamıyla yaşamaz; toplumun ortak duygularını, korkularını, beklentilerini taşır. “Kara gün” ifadesi de tam olarak böyle bir yerde duruyor. Günlük konuşmada sık sık duyduğumuz bu ifade, çoğu zaman zor zamanları, sıkıntılı dönemleri ya da insanın içini daraltan olayları anlatmak için kullanılıyor. Ben İstanbul’da yaşayan, gündüzleri ofiste çalışan, akşamları ise bazen kahvemi alıp bilgisayar başına geçen sıradan biriyim. Dil üzerine düşünmeyi seviyorum. Özellikle böyle ifadeler, gün içinde fark etmeden kaç kere kullandığımız ama…

Kıtlık, Seçimler ve Görünmeyen Bir Organın Ekonomisi Erfood okurları için hazırlanan bu içerikte 6. sınıfta gırtlağın görevi nedir ile ilgili temel noktaları ele alıyoruz. Hayatın en temel gerçeği, sınırsız ihtiyaçlara karşı sınırlı kaynaklarla yaşamak zorunda oluşumuzdur. Zaman, enerji, sağlık ve hatta ses… Hepsi kıt kaynaklardır. Gün içinde verdiğimiz her karar, bir başka seçeneğin terk edilmesi anlamına gelir. Bu çerçevede bakıldığında, insan bedenindeki en küçük yapıların bile ekonomik bir anlamı vardır. İlk bakışta yalnızca biyolojik bir organ gibi görünen gırtlak, aslında üretim, iletişim ve toplumsal etkileşim açısından kritik bir “ekonomik altyapı”dır. 6. sınıf düzeyinde öğretilen şekliyle gırtlağın temel görevi ses üretmektir.…

Erfood sayfasında bugün Saatin çapı nasıl ölçülür üzerine faydalı ve güncel bir içerik sizi bekliyor. İnsanlığın zamanı anlamlandırma biçimleri, yalnızca saatlerin akrep ve yelkovanıyla sınırlı değildir. Zaman, her toplumda farklı ritimlerle akar; bazen bir törenin bekleyişinde, bazen bir pazarın kalabalığında, bazen de sessiz bir dağ köyünde günün ışığıyla birlikte çözülür. Bu çeşitlilik içinde “saatin çapı nasıl ölçülür?” sorusu ilk bakışta teknik bir merak gibi görünse de, aslında çok daha derin bir antropolojik tartışmayı tetikler: İnsanlar zamanı ve zamanı taşıyan nesneleri nasıl anlamlandırır, nasıl sahiplenir ve nasıl kimliklerinin bir parçası haline getirir? Bu yazı, saati yalnızca bir nesne olarak değil, kültürlerin…

İnsan Zihnini Anlamaya Çalışırken Verinin Sessiz Dili İnsan davranışlarını anlamaya dair merak, çoğu zaman teknik bir sorudan çok daha derin bir yerden başlıyor. Günlük hayatın içinde fark etmeden bıraktığımız dijital izler, aslında zihnin nasıl çalıştığına dair küçük ipuçları taşıyor. Bir sayfada daha uzun kalan gözler, bir mesajda verilen tepki süresi, bir videonun hangi saniyesinde ayrılındığı… Bunların her biri, yalnızca “veri” değil; aynı zamanda düşünme biçimlerinin, duygusal tepkilerin ve sosyal yönelimlerin yansıması. Bu noktada sıkça sorulan bir kavram ortaya çıkıyor: bilişim veri türleri nelerdir? Ancak bu soru yalnızca teknik bir sınıflandırma meselesi değil; aynı zamanda insan zihninin dijital dünyayla nasıl etkileşime…

Birleşik Sözcük Nelerdir? Erfood olarak her zaman olduğu gibi, bu kez “Birleşik sözcük nelerdir” konusunda sizin yanınızdayız. Akşam saatleri… İstanbul’da günün en garip zamanı belki de. Ofisten çıkmışsın, kafan hâlâ Excel tablolarında, e-postalarda, bir yandan da metroda insanlar birbirine sürtünüyor. Kulaklıkta bir müzik çalıyor ama aslında zihnin başka bir yerde. Ben böyle anlarda bazen kelimelere takılıyorum. Evet, gerçekten kelimelere. “Birleşik sözcük nelerdir?” diye kendi kendime sorarken buluyorum bazen kendimi. Basit bir dil bilgisi konusu gibi görünüyor ama aslında içinde günlük hayatın ta kendisi var. Türkçeyi düşündükçe fark ediyorum: Biz aslında sürekli birleşik sözcüklerle yaşıyoruz. Sabah kalkıyoruz, “kahvaltı” diyoruz. İşe gidiyoruz,…

Erfood olarak 7 sayısının manevi anlamı nedir üzerine hazırladığımız bu çalışmayı burada noktalıyoruz. 7 Sayısının Manevi Anlamı: Zihnin, Duygunun ve Sosyal Algının Psikolojik Haritası 7 sayısının manevi anlamı nedir üzerine hazırlanmış bu rehberde Erfood olarak işin özünü net biçimde aktarıyoruz. İnsan zihni, rastgele görünen örüntülerde anlam aramaya eğilimlidir. Bir sayıyı diğerinden ayıran şey yalnızca matematiksel değeri değildir; ona yüklenen kültürel çağrışımlar, kişisel deneyimler ve toplumsal anlatılar da bu algıyı şekillendirir. 7 sayısı, tarih boyunca farklı inanç sistemlerinde “tamlık”, “koruma”, “bilgelik” ve “içsel yolculuk” gibi anlamlarla ilişkilendirilmiştir. Bu anlamların gerçekten dış dünyada var olup olmadığı kadar, zihnin onları nasıl ürettiği de…

Kelimenin Ağırlığı: 40 AKTS’lik Bir Metnin İçinden Geçmek Bir metni anlamak, yalnızca kelimeleri okumak değildir; aynı zamanda o kelimelerin taşıdığı dünyaların içinde yürümektir. İnsan, kendi yaşamını da çoğu zaman bir anlatı gibi kurar: başlangıçlar, düğümler, çözülmeler ve bazen de yarım kalan hikâyeler… 40 AKTS’lik bir ders yükü de bu bağlamda yalnızca akademik bir ölçü değil, aynı zamanda modern bireyin “metinle kurduğu ilişkiyi” yeniden tanımlayan bir anlatı alanıdır. Bu yazıda “40 AKTS dersi nasıl alınır?” sorusu, bir prosedürler zinciri olarak değil; edebiyatın dönüştürücü gücü, metinler arası geçişler ve anlatı teknikleri üzerinden okunan bir hikâye olarak ele alınacaktır. Çünkü her kredi, aslında…